KIẾN THỨC DÀNH CHO NGƯỜI SẮP/MỚI CHƠI ALI

Ngô Tùng 02/12/2019
KIẾN THỨC DÀNH CHO NGƯỜI SẮP/MỚI CHƠI ALI

     Bài viết không đi sâu sát từng vấn đề mà chỉ điểm qua các lưu ý mà anh em không nên bỏ sót khi bắt đầu chơi ALI.

     Anh em cần chuẩn bị những gì khi muốn chơi Ali và chưa có nhiều kiến thức về dòng cá này? Dưới đây là đôi lời đề nghị mà tôi mong anh em cân nhắc thật kỹ.

0. Điều đầu tiên bắt đầu từ: ĐẶT RA MỐC THỜI GIAN - ĐỪNG VỘI VÃ!
Tôi biết anh em rất háo hức. Nhưng thật lòng khuyên anh em đừng vội vã. Anh em hãy đặt ra cho mình một mốc thời từ lúc bắt đầu có ý định chơi Ali đến khi thả chú Ali đầu tiên. Tôi đề nghị khoảng thời gian này kéo dài ít nhất một tháng. Để làm gì? Để anh em không mua cá loạn xạ rồi thanh lý vì không hợp bể. Để anh em không bị chết cá vì những lý do có thể tránh. Vậy bắt đầu là gì?

1. Tìm hiểu kỹ về Ali: Ali là loài cá khá dữ và có tính lãnh thổ cao. Sẽ xảy ra tranh chấp giữa các cá thể trong bể trong quá trình nuôi hoặc khi có cá mới được thả vào bể(ma cũ hiếp ma mới) - Có thể dẫn đến tình trạng cá rách vây, thậm chí stress hoặc bị đánh chết chỉ trong vòng vài phút đến vài tiếng đồng hồ. Vì thế anh em cần hiểu rõ để không tiền mất tật mang vì mix cá không phù hợp.

2. Kích thước Bể nuôi: Sau khi hiểu về các dòng Ali và xác định được dòng cá muốn chơi, anh em sẽ chọn được kích thước hợp lý cho bể của mình. Lời khuyên là chiều dài tối thiểu 1m trở lên. Chơi Ali thường có cát, đá, background giả đá…và những phần này thường chiếm khá nhiều không gian. Bể quá nhỏ sẽ không còn không gian cho cá bơi lội thoải mái. Ali có size trung bình từ 10-20cm và người chơi thường có từ 10-20 cá thể trong 1 bể.
Chiều dài lý tưởng nhất có lẽ từ 1m5-2m. Ở kích thước bể này, hầu như anh em có thể nuôi bất cứ dòng nào mình thích khi chuyển đổi cơ cấu. Bể trên 2m sẽ tốn khá nhiều thời gian và công sức để chăm sóc tốt. Tất nhiên nếu anh em có điều kiện, bể càng rộng càng tốt.
Với những anh em chỉ có điều kiện chơi bể dưới 1m, tôi đề nghị anh em nên chơi các dòng như Mbuna hay các dòng đáy cát hồ Tang như vỏ ốc.., không nên chơi các dòng cá max size lớn như Bò hay các dòng Haplochromis.

3. Bộ lọc: Lọc thùng, lọc tràn trên, lọc tràn dưới, lọc tràn hông… Sử dụng bộ lọc nào tuỳ thuộc vào kích thước bể và mật độ cá trong hồ. Tuy nhiên ở VN, anh em chơi Ali có vẻ chuộng lọc tràn trên và lọc tràn dưới do tính hiệu quả, kinh tế và tính tiện dụng, nhất là cho các hồ từ 1m5-2m.

4. Vật liệu lọc (VLL): Hiện nay có quá nhiều loại VLL. Nhưng nổi bật và phổ biến nhất có lẽ là Matrix và Jmart(bùi nhùi). Tuy nhiên lựa chọn loại nào thì phụ thuộc vào khả năng kinh tế và không gian bộ lọc của anh em. Số lượng bù chất lượng cũng như chất lượng bù số lượng. Chỉ cần có lọc thô(lọc cặn bẩn), lọc vi sinh(nuôi vi sinh để xử lý các chất độc hại) lọc tinh(lọc bụi li ti để trước trong không bụi) trong bộ lọc là ổn. Tất nhiên với điều kiện bộ lọc không bị quá tải.

5. Luồng(luồng chảy của nước): Việc này đảm bảo nước trong bể luôn được luân chuyển, đem theo phân/chất thải, bụi lơ lửng… vào bộ lọc để nước được xử lý tốt sau đó đưa trở lại bể cá. Luồng tốt ngoài việc giúp nước trong còn góp phần giúp nước sạch/tốt – nước trong chưa chắc là nước tốt.

6. Máy bơm: Để bơm nước lưu chuyển từ hồ cá đến bộ lọc hoặc ngược lại. Nếu được thì anh em nên trang bị một máy bơm có tính năng giảm dòng. Việc này giúp anh em có thể điều chỉnh dòng phù hợp với bộ lọc, bố cục… trong bể của mình.

7. Nước – QUAN TRỌNG: Nước tất nhiên là yếu tố quan trọng nhất. Nhưng không phải nước nào cũng nuôi cá được, đặc biệt là cá Ali.
Anh em háo hức nuôi Ali và không thể đợi quá lâu. Buổi sáng set hồ, buổi chiều đã xách cá về. 90% cá của anh em sẽ chết. Các website nước ngoài luôn hướng dẫn người chơi cần 1-2 tuần để nước hoàn thành quy trình trao đổi chất trước khi thả cá (Fishless Cycle): xử lý clo(nước máy), xử lý chất độc trong nước nếu có, tạo vi sinh cho môi trường sống của cá, điều chỉnh độ PH phù hợp với Ali(7.8-9.0 tuỳ dòng).
Một vài người sẽ nói không cần phải phiền phức vậy, 2 ngày là đủ. Nhưng tôi khuyên anh em đừng vội vã. Anh em là người mới, không có kinh nghiệm xử lý khi xảy ra vấn đề như các anh em chơi lâu năm. Anh em có rất nhiều thời gian để chơi Ali, nên việc thả cá trễ vài ngày không mất mát gì cả. Hãy xử lý nước theo tuần tự: Khử chất độc, tạo vi sinh sau đó thả 1-2 con cá bất kỳ để test nước. Vài ngày sau khi cá test nước sống khoẻ, anh em có thể bắt đầu thả cá chính thức.

8. Oxy – QUAN TRỌNG: Lời khuyên cho anh em là hãy trang bị một máy sủi tích điện. Ali là loài cá lớn và cần lượng oxy cao. Việc mất điện ở Việt Nam là khá phổ biến và anh em có thể mất toàn bộ số cá trong bể chỉ sau vài giờ mất điện nếu không có một máy sủi tích điện khi anh em đi vắng. Đã có rất nhiều trường hợp trên hội vì mất điện dẫn đến chết do thiếu Oxy mà chết cả bể.
Giá một máy sủi tích điện chỉ khoảng 400k và nó hầu như không đáng gì với giá trị cá trong bể của anh em. Luôn bật máy sủi tích điện ở chế độ tiết kiệm điện để tránh rủi ro. Ở chế độ này, máy có thể cung cấp oxy liên tục từ 3-5 ngày.

9. Vi sinh – QUAN TRỌNG: Ở đây nói đến là những vi sinh vật sống trong nước và có lợi cho môi trường sống của cá. Chúng xử lý các chất thải, chuyển hoá các chất độc hại thành các chất ít độc hại hơn – chất độc hại phổ biến trong bể cá là NH3/NH4(do chất thải cá, xác động vật, thức ăn thừa…) -> NO2 -> NO3. Không có hoặc vi sinh không xử lý hết các chất độc NH3/NH4/NO2 cá sẽ chết rất nhanh do các chất độc hại này. NO3 ít độc hại hơn nhưng cá sẽ dẫn nhiễm bệnh nếu lượng NO3 quá cao.
Để vi sinh phát triển tốt thì phụ thuộc vào VLL.

10. Thay nước: Bộ lọc của anh em có tốt cách mấy cũng không thể thay thế việc thay nước mới. Ngoài việc giúp nước trong, có thể nói bộ lọc cũng là dùng để kéo dài chu kỳ thay nước mới mà thôi. Thật vậy, thay nước mới giúp làm loãng lượng chất độc tồn tại trong bể, giúp cá thoải mái và ít nhiễm bệnh hơn. Không phải cứ nước còn trong là còn tốt nha anh em. Để có kết quả chính xác thì cần qua bộ test các thành phần trong nước.
Do vậy anh em càng siêng thay nước thì cá càng khoẻ và càng mau lớn, căng màu. Tất nhiên không thể đột ngột thay quá nhiều nước nếu không anh em lại quay về bước ban đầu trước khi thả cá do tất cả môi trường sống của cá đột ngột bị thay đổi. Như thế, mỗi ngày thay 5-10% nước sẽ tốt hơn mỗi tuần thay 1 lần 30-50% nước và tốt hơn 1 tháng thay nước 1 lần 100% nước.

11. Cát: Vì sục cát qua mang là một tập tính đặc biệt của Ali, nên đa phần các bể cá Ali đều có cát. Nhưng lời khuyên là anh em không nên trải cát quá dày. Các chất độc hại có thể tích tụ dưới lớp cát dày qua thời gian và khi sự cố đến, bể cá của anh em có thể gặp rắc rối lớn. Một lớp cát mỏng vừa đủ để đám Ali của anh em thực hiện hành vi bản năng là đủ. Nếu anh em quyết tâm chơi cát dày, vậy hãy cố gắng đảo cát mỗi lần thay nước để đảm bảo nền luôn sạch.

12. Đá và bố cục: Ali có tính lãnh thổ cao và thích trú trong các hang hốc. Việc xếp đá trong các bể Ali rất thông dụng. Tuy nhiên anh em hãy cẩn thận khi xếp đá quá dày. Phân và các chất độc hại sẽ tồn tại trong các đống đá qua thời gian khi luồng không thể làm sạch từng ngõ ngách trong đống đá. Như thế cũng như cát, Đá quá nhiều và dày luôn mang theo nguy cơ tiềm ẩn cho bể cá của anh em.

13. Đèn: Không có nhiều để nói.

14. Che chắn – KHÔNG QUAN TRỌNG nhưng GÂY HỐI TIẾC: Tưởng chừng như đây không phải vấn đề nhưng tôi lại muốn anh em lưu ý điểm này. HÃY CHE CHẮN TỐT bể cá của anh em, nhất là đối với bể không kiềng(đa phần bể thuỷ sinh chuyển qua chơi ALI). Anh em chắc chắn sẽ rất đau buồn khi một buổi sáng thức dậy và thấy chú ALI đẹp nhất bể của mình đang nằm dưới sàn. Điều này xảy ra với bất cứ ai không che chắn bể tốt và để các chú ALI có cơ hội“ bỏ trốn” như bạn cá NEMO.
Tin tôi đi, chỉ một khoảng trống rất nhỏ tồn tại sát mép bể thôi, điều kinh khủng nhất vẫn có thể xảy ra.

Nguồn : Extrabio sưu tầm và biên soạn

Viết bình luận của bạn:

Bài viết liên quan